Nguyên nhân và cách điều trị bệnh loãng xương ở phụ nữ

0

Tuổi mãn kinh, phụ nữ rất dễ bị loãng xương, đặc biệt là những người nhỏ bé, người tiền căn gia đình bị loãng xương, mãn kinh sớm hay bị cắt buồng trứng là nguyên nhân đến bệnh loãng xương ở phụ nữ

Nguyên nhân, cách phòng và điều trị bệnh loãng xương ở phụ nữ trung niên

Loãng xương là bệnh khá phổ biến hiện nay ở người phụ nữ trung niên và người cao tuổi. Bệnh đã và đang trở thành vấn đề cần được quan tâm trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu trong cộng đồng nhất là ở người cao tuổi và phụ nữ sau tuổi mãn kinh. Bệnh ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe người bệnh ngoài triệu chứng đau thì gãy xương luôn là nỗi đe dọa với bản thân người bệnh và gia đình.

Nguyên nhân loãng xương ở phụ nữ trung niên

Tuổi mãn kinh, phụ nữ rất dễ bị loãng xương, đặc biệt là những người nhỏ bé, người tiền căn gia đình bị loãng xương, mãn kinh sớm hay bị cắt buồng trứng. Khi bị loãng xương rất dễ dẫn đến nguy cơ gãy xương hông, xương đùi, cổ xương đùi, xương cẳng chân, bị đau lưng và còng lưng do cột sống bị sụp. Loãng xương còn làm mất khả năng vận động tự nhiên của cơ thể, từ đó gây khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày. Nguyên nhân gây loãng xương thường do chế độ ăn uống thiếu dưỡng chất, đặc biệt thiếu canxi và vitamin D. Ngoài ra, phụ nữ hút thuốc lá, uống rượu, sử dụng thuốc có chứa chất steroid… cũng dễ bị loãng xương. Cũng có thể do một số nguyên nhân khác như cường tuyến giáp, cường tuyến cận giáp, tiểu đường, nghiện rượu, nằm điều trị lâu tại giường, dùng một số thuốc như thuốc corticoide mà mọi người hay gọi là đề xa không đúng cách và kéo dài. Loãng xương do các nguyên nhân này có thể gặp ở bất kỳ lứa tuổi nào.

Dấu hiệu nhận biết loãng xương ở phụ nữ

Qúa trình loãng xương diễn ra từ từ nên không gây triệu chứng gì. Chỉ tới khi loãng xương nặng, xương bị gãy hoặc bị xẹp mới có biểu hiện. Ba triệu chứng loãng xương hay gặp là đau cột sống (vì loãng xương ở chi thường không đau); biến dạng cột sống và gãy xương.

–    Đau cột sống lưng hay cột sống thắt lưng cấp tính thường xảy ra sau khi gắng sức nhẹ, ngã hay một động tác sai. Nhiều khi có tiếng kêu rắc kèm theo đau khi vận động.

–    Biến dạng cột sống thường thấy lưng còng, sụp cột sống, vẹo cột sống. Chiều cao giảm dần theo tuổi tác với mức giảm trên 12cm hoặc khi sờ thấy xương sườn cuối cùng chạm vào mào chậu thì sự giảm chiều cao dừng lại. Trường hợp bị xẹp đốt sống bệnh nhân thấy đau lưng, đau âm ỉ, hay đau nhói khi đứng lên hoặc vận động.

–    Nếu nhiều đốt xương sống bị gãy hay bị xẹp, thì thấy người thấp hơn trước, đi còng lưng hoặc đau lung. Ở người cao tuổi chỉ sơ ý bị ngã nhẹ cũng dễ bị gãy xương tay, chân do loãng xương. Y học đã biết nhiều kiểu gãy xương điển hình như gãy cẳng tay, gãy đầu dưới xương quay tay kiểu Pouteau Colles, gãy cổ xương đùi, gãy xương cẳng chân… hay gặp ở người trong độ tuổi trung niên và người cao tuổi. Chụp Xquang thấy xương bị gãy và hình ảnh loãng xương. Đối với người không bị gãy xương mà nghi là bị loãng xương thì xác định bằng phương pháp đo tỷ trọng của xương.

Cách phòng ngừa và điều trị loãng xương ở phụ nữ trung niên

Vấn đề phòng ngừa loãng xương thật sự cần thiết trên những đối tượng có nhiều khả năng mắc bệnh loãng xương như người cao tuổi, phụ nữ sau mãn kinh. Để phòng ngừa cần lưu ý một số việc sau đây:

*   Trong ăn uống nên ăn thêm một số chất chứa nhiều canxi như: rau xanh, tôm, cua, thịt, trứng. Có thể dùng thêm sữa. Nên dùng loại sữa chứa nhiều canxi ít ngọt không béo. Nhưng các bạn cần lưu ý không nên ăn quá nhiều dễ dẫn đến dư thừa thậm chí là béo phì.

*   Tập thể dục thể thao đều đặn mỗi ngày. Vì thực tế cho thấy rằng những người ít vận động, không tập thể dục thể thao nhất là những trường hợp bị liệt hay phải nằm điều trị lâu tại giường thì quá trình loãng xương xảy ra nhanh hơn bình thường. Nhiều nghiên cứu đã cho thấy rằng hoạt động thể dục thể thao vận động cơ bắp làm hạn chế quá trình mất xương và giúp tăng quá trình tạo xương. Khi luyện tập thể dục thể thao cần lưu ý một số nguyên tắc sau đây:

–    Vận động cơ bắp nhịp nhàng từ từ ở mức độ vừa phải, cột sống được tập luyện linh hoạt và uyển chuyển.

–    Trong trường hợp đã bị loãng xương khi tập thể dục thể thao cần tránh những động tác gây hại cho cột sống như:

+ Trồng chuối ngược có thể làm lún xẹp đốt sống.

+ Động tác cuối gập người nhanh về phía trước có thể làm gãy nứt đốt sống.

+ Nhảy tại chỗ mạnh cũng có thể làm xẹp đốt sống.

–    Có một số loại hình thể dục như đi bộ và thể thao như bơi lội cũng có tác dụng rất tốt phù hợp sức khỏe người cao tuổi.

*   Tránh dùng thuốc có thể gây loãng xương: Trong việc phòng ngừa bệnh bạn cần lưu ý tránh dùng kéo dài những loại thuốc có gây ra loãng xương điển hình là thuốc có chứa corticoid mà mọi người hay gọi là đề xa. Đặc biệt dưới dạng thuốc uống hay thuốc tiêm có loại tác dụng kéo dài 3-6 tháng. Nhiều người thích dùng vì tác dụng kéo dài này nhưng quên rằng tác hại của thuốc nếu có cũng sẽ kéo dài trong nhiều tháng. Thông thường đề xa hay bị mọi người lạm dụng để chữa các chứng đau nhức khớp vì giá rẻ, dễ mua mà tác dụng giảm sưng, giảm đau nhanh nhưng không thấy được hết hậu quả của nó. Một số người lớn tuổi bị đau nhức khớp đã nghe lời mách bảo của người quen tự mua đề xa uống vô tình làm trầm trọng thêm bệnh loãng xương vốn có của mình.

–    Ngoài tác dụng chữa bệnh, đề xa còn có những tác hại khi dùng kéo dài, liên tục và không đúng cách như sau:

+ Giữ muối và nước gây phù, cao huyết áp, suy tim sung huyết.

+ Teo cơ yếu cơ và loãng xương (mọi người hay gọi là mục xương)

+ Loét dạ dày nặng hơn là xuất huyết dạ dày, thủng dạ dày.

+ Rối loạn nội tiết, rối loạn kinh nguyệt.

+ Suy tuyến thượng thận.

+ Làm phát triển nặng thêm bệnh tiểu đường, lao phổi, cườm mắt, tăng nhãn áp.

+ Giảm sức đề kháng nên dễ bị nhiễm trùng, nhất là nhiễm lao và nhiễm nấm.

+ Teo da, teo cơ áp xe tại chỗ tiêm.

Thực ra thuốc này không điều trị hết bệnh mà chỉ làm giảm triệu chứng của bệnh. Nhưng với nhiều tác hại nguy hiểm nêu trên nên bạn phải hết sức thận trọng khi dùng thuốc dạng đề xa. Vấn đề cơ bản là người bệnh đau nhức cần ý thức rằng không phải chỉ có đề xa mới chữa được bệnh mà còn nhiều thuốc khác ít tác hại nhưng vẫn có tác dụng tốt. Các bạn không nên tự dùng thuốc dù đây là thuốc rất dễ mua. Bạn nên dùng thuốc dưới sự chỉ định, theo dõi, kiểm soát của bác sĩ.

Phát hiện sớm loãng xương ở phụ nữ trung niên

Để phát hiện sớm bệnh loãng xương nếu có điều kiện các bạn cần khám sức khỏe định kỳ. Bác sĩ sẽ cho bạn làm một số xét nghiệm để phát hiện sớm bệnh loãng xương và theo dõi tiến triển của bệnh. Trong điều kiện hiện nay có thể làm hai xét nghiệm là:

–    Chụp X quang sống và xương tay chân. Đây là xét nghiệm dễ thực hiện ở các cơ sở y tế. Nhưng có hạn chế là khi thấy được loãng xương trên phim X quang thì bệnh đã trong giai đoạn muộn, xương đã bị mất khá nhiều.

–    Xét nghiệm đo mật độ xương giúp đánh giá được khối lượng xương có thể phát hiện loãng xương sớm hơn.

–    Ngoài ra để khảo sát bệnh hoặc tìm nguyên nhân cần làm thêm nhiều xét nghiệm khác.

Lưu ý trong điều trị loãng xương ở phụ nữ

Các bạn cần lưu ý rằng loãng xương phải được điều trị trong thời gian dài nhiều năm và các loại thuốc này hầu hết là đắt tiền như Rocaltrol, Miacalcic… thường phải kèm theo cung cấp canxi và nội tiết tố nữ khi cần thiết. Tùy theo dạng loãng xương bác sĩ sẽ hướng dẫn cho bạn cách điều trị riêng theo từng loại. Bạn không nên tự ý dùng các loại thuốc này.

Các thuốc điều trị loãng xương có tác dụng rất chậm và không phải là thuốc giảm đau nên tình trạng đau có thể kéo dài và lúc này bác sĩ sẽ cho dùng thêm thuốc giảm đau như: Tilcotil, Alaxan, Neo-pyrazon… Các thuốc này đều có tác dụng phụ gây viêm loét dạ dày ít nhiều. Gần đây có nhiều thuốc mới ít tác hại dạ dày hơn như Meloxicam nhưng vẫn không dùng được khi đã bị loét dạ dày. Tốt nhất là bạn nên dùng theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ. Đơn giản hơn bạn có thể dùng paracetamol như efferalgan.

Tóm lại, loãng xương là bệnh diễn ra âm thầm trong nhiều năm. Lúc đầu còn nhẹ, bệnh không có bất kỳ biểu hiện gì nên người bệnh không biết hoặc chủ quan không lo điều trị sớm. Cho đến khi xuất hiện tình trạng đau lưng hay gãy xương thì bệnh đã quá nặng, lúc này việc điều trị rất khó khăn tốn kém và ít hiệu quả.

Cho nên đối với bệnh loãng xương việc ngừa bệnh và phát hiện bệnh sớm là rất quan trọng, nhất là những người bước vào tuổi trung niên, phụ nữ sau tuổi mãn

kinh, đặc biệt là những trường hợp mãn kinh sớm ở tuổi 40, những trường hợp đang dùng thuốc có thể gây loãng xương. Trong việc phòng ngừa, các bạn cần lưu ý đến chế độ ăn uống, rèn luyện thân thể tập thể dục thể thao, không tự ý dùng các loại thuốc có thể gây loãng xương, chỉ dùng thuốc khi có chỉ định theo dõi của bác sĩ.

Như vậy, nếu biết cách phòng ngừa, phát hiện và điều trị sớm sẽ giúp bạn tránh được tác hại nguy hiểm của bệnh loãng xương.

Nguyên nhân và cách điều trị bệnh loãng xương ở phụ nữ
Đánh giá bài viết này

Chức năng bình luận đã bị đóng