Ăn kiêng theo cuốn “Hoàng đế nội kinh”

0

Ăn uống bị bội thực thì ruột và dạ dày sẽ bị tổn thương. Ở đây nói lên ăn uống quá mức vượt quá khả năng dung nạp của dạ dày và sự vận hành của tì, thăng giáng (lên xuống) mất đi mức bình thường, từ đó làm sinh ra nhiều bệnh.

“Hoàng đế nội kinh” có những nội dung chủ yếu nào nói tới việc ăn kiêng?

Kinh điển “Hoàng đế nội kinh” sớm nhất của đông y còn tồn tại cho đến nay, có rất nhiều nội dung nói đến ăn kiêng. Chủ yếu biểu hiện ở 3 phương diện lớn sau đây:

1. Một là kiêng ăn số lượng:

“Tố vấn. Thượng cổ thiên chân luận” chỉ rõ: “Người thông hiểu thì tuân theo luật âm dương, hoà theo thuật số, ăn uống có độ, ngủ nghỉ có chừng, không làm việc linh tinh. Do vậy cơ thể khỏe như thánh thần và thọ tới trăm tuổi”. Ăn uống có độ ở đây là chỉ tránh tham ăn quá mức và đói quá lâu.

Nếu như không chú ý đến điều này sẽ gây nên hậu quả nghiêm trọng. Trong cuốn “Tố vấn. Sinh khí thông thiên luận” có nói: “Do ăn quá no, gân mạch bị loạn, ruột bị ép mạnh gây nên bệnh trĩ. Do vậy ăn quá no thì khí nghịch”. Tất nhiên, cái hại của việc ăn quá no thì không chỉ có như vậy.

Trong cuốn “Tố vấn. Tê luận” còn ghi: “Ăn uống bị bội thực thì ruột và dạ dày sẽ bị tổn thương”. Ở đây nói lên ăn uống quá mức vượt quá khả năng dung nạp của dạ dày và sự vận hành của tì, thăng giáng (lên xuống) mất đi mức bình thường, từ đó làm sinh ra nhiều bệnh.

“Hoàng đế nội kinh” có những nội dung chủ yếu nào nói tới việc ăn kiêng?

“Hoàng đế nội kinh” có những nội dung chủ yếu nào nói tới việc ăn kiêng?

Xem thêm: Cách chế biến món ăn từ trai, hến đơn giản lại ngon

2. Thứ hai là kiêng thiên lệch:

Tức là không nên tham ăn quá mức một thứ gì đó. Tham ăn sẽ dẫn đến quá mức và quá vị. “Linh cửu. Ngũ vị luận” có ghi: “Năm vị khi vào cơ thể, đi vào các cơ quan tạng phủ và có thể gây bệnh”, “chua đi vào gan, ăn nhiều nó, người sẽ mệt mỏi, mặn đi vào máu, ăn nhiều nó sẽ khát nước; cay đi vào khí, ăn nhiều nó sẽ làm hở tim; đắng đi vào xương, ăn nhiều nó sẽ bị buồn nôn; ngọt đi vào thịt, ăn nhiều nó sẽ bị co thắt tim”.

Rõ ràng, bệnh trĩ, khát, co thắt tim, nôn, hở tim nói ở đây đều do ăn quá mức ngũ vị gây nên. Trong cuốn “Tố vấn. Ngũ tạng sinh thành luận” đã chỉ ra rõ ràng hơn là: Do ăn quá mặn, nên mạch bị ngưng giọt và biến sắc. Ăn nhiều chất đắng, nên da khô sắc nổi. Ăn cay nhiều thì cơ bắp cấp tính và chân khô. Ăn chua nhiều thì bị nứt nẻ và môi khô nẻ. Ăn nhiều ngọt thì đau xương và bị suy. 5 vị đó đã làm tổn thương cơ thể”.

Đối với ngũ tạng bị bệnh, trong cuốn “Linh cửu. Ngũ vị luận” chỉ ra 5 điều kiêng kị. Đó là: “Bệnh gan thì kiêng cay, bệnh tim kiêng mặn, bệnh tì kiêng chua, bệnh thận kiêng ngọt, bệnh phổi kiêng đắng”. Những kinh nghiệm này đều có giá trị thực dụng lâm sàng rất cao.

3. Thứ ba là ăn kiêng sau khi khỏi bệnh.

Trong cuốn “Tri vấn. Nhiệt luận” có nói: “bệnh nhiệt đã khỏi đôi lúc còn có người tái phát, tại sao vậy?… Người bị tái phát bệnh nặng thêm do ăn quá nhiều”. “Bệnh nhiệt phải kiêng kị điều đó…. bệnh nhiệt gần khỏi, ăn thịt thì lại tái phát, ăn nhiều thì bị di chứng.

Do vậy phải kiêng kị”, ở đây đã chỉ rõ rằng, thời kỳ sau của bệnh nhiệt ngoại cảm, nguyên nhân chủ yếu làm cho bệnh di chứng và tái phát là do “ăn thịt và ăn nhiều”. Thực ra, ở các bệnh khác, ăn uống sau khi khỏi bệnh cũng cần chú ý ăn kiêng. Ví dụ ở bệnh dạ dày và đường ruột thường xuất hiện hiện tượng lãnh, nên kiêng dùng các thứ hoa quả lạnh, các thức ăn béo dính và trơn.

Khi thận âm không đủ và bị hư nhiệt thì kiêng ăn các thứ cay nóng, thơm khô làm tổn hại âm. Còn người bị thực nhiệt thì kiêng ăn các thức ăn mỡ xào rán và đang nóng. Nếu như chú ý được các điểm này không những có lợi cho sự hồi phục sức khoẻ sau khi khỏi bệnh mà còn làm cho bệnh không có cơ hội tái phát.

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng